Verveling leidt tot contraproductief werkgedrag

Routinematig werk kan al snel tot verveling leiden. Met name bij werknemers die veel prikkels nodig hebben om zich niet te vervelen. Niet leuk voor de werknemers, maar ook de organisatie kan schadelijke gevolgen ondervinden.

Verveling op het werk is niet zo'n populair onderzoeksonderwerp. Vaak wordt gedacht dat alleen monotoon lopende band-werk in de fabriek zo saai is dat verveling een probleem is. Dat is niet zo: in de hogere lagen van organisaties komt verveling eveneens regelmatig voor. Verveling leidt tot ontevredenheid met het werk en verminderde productiviteit. En ook ernstiger uitwassen zijn mogelijk: zogeheten contraproductief werkgedrag.

Contraproductief werkgedrag (counterproductive work behaviour of CWB) is in feite het tegenovergestelde van OCB (organizational citizenship behavior). CWB omvat gedrag als fysieke en psychische agressie tegen collega's, opzettelijk slecht werk leveren en sabotage (materiaal vernielen), te weinig uren werken door te lange pauzes of te vroeg naar huis gaan, diefstal en tijd verdoen door te internetten, spelletjes te doen of te roddelen.

Bijna iedereen verveelt zich natuurlijk af en toe op zijn werk en de meeste mensen zullen zich ook wel eens schuldig hebben gemaakt aan een van de bovengenoemde gedragingen. Toch zijn er mensen die eerder dit soort contraproductief werkgedrag vertonen. Zij zijn gevoeliger voor verveling als de omgeving weinig prikkels biedt. Deze mensen blijken ook meer boosheid in zich te hebben, vijandiger, gefrustreerder en minder sociaal te zijn en zich minder verantwoordelijk te gedragen.

Als deze snel verveelde werknemers saai werk hebben dan zullen zij eerder contraproductief werkgedrag vertonen. Met name lange pauzes nemen, te laat beginnen en te vroeg weggaan komen veel voor, zo blijkt uit onderzoek.

Om verveling op de werkvloer – en zijn nadelige gevolgen – tegen te gaan is het van belang om werkzaamheden minder routinematig en simpel te maken. Ook moet er genoeg te doen zijn: mensen moeten beziggehouden worden. Ten slotte kan het geven van meer verantwoordelijkheid aan werknemers helpen. Gemotiveerdere medewerkers vervelen zich ook minder.


K. Bruursema, S.R. Kessler & P.E. Spector, Bored employees misbehaving: the relationship between boredom and counterproductive workbehaviour. Work & Stress, 2011, Vol. 25, p. 93-107.

 

« Terug naar overzicht